Sanat Üzerine

Üstün sanat, aklın cevheriyle alakalı olandır; vezirlik gibi. Yahut yazıcılık, bilim, muhasebe gibi edep ve erdemle ilgili olandır; edîplik gibi. Yahut binicilik, komutanlık gibi kuvvet ve yiğitlikle ilgili olandır; bu kahramanların sanatıdır. Orta sanat tarım ve esnaflıktır. Tarım zorunlu, mesela kuyumculuk zorunlu olmayan bir orta sanattır. Alçak sanatlar ise üç çeşittir:

1. Fesatçıların sanatı: Tekelcilik, sihir…

2. Sefihlerin sanatı: Soytarıcılık, çalgıcılık, kumarbazlık…

3. Mayası düşüklerin sanatı: Hacamatçılık, çöpçülük… (“Bu üçüncüsü akla nazaran çirkin değildir, zira sosyal ihtiyaç açısından bir grubun o işleri yapması gerekir.”)

Tusî sözünü şöyle bağlıyor: “Bir sanatla tanınmış kimse o sanatta ilerleme ve olgunlaşma isteği taşımalı, aşağı mertebeye kanaat göstermemeli, düşük hedefe razı olmamalıdır!” (Ahlâk-ı Nâsırî, Litera, 2007, s. 194.)